Özet diyafram ve pozlama önerileri
November 5, 2006, 9:12 pm
Filed under: Fotoğraf

Günbatımı, karda çekilen fotoğraflar ve ters ışık… Fotoğraf makineleri birçok benzer koşulda doğru ölçüm yapmakta zorlanır. Her fotoğrafçı diyafram ve enstantane ayarlarını her defasında manuel yollarla ayarlamak istemeyebilir. Oysa kameranın pozlama ölçüm sistemine adapte olmak ondan daha fazla yararlanılmasını sağlayacaktır. Hangi fotoğraf makinesini kullanırsanız kullanın prensip daima aynıdır. Işık ölçümü, konudan yansıyan ışığın şiddetini hesaplar. Kameranız elektronik aksamı bu şekilde -teknik ifadesiyle yansıyan ışığın yüzde 18’ini yansıtabilecek- ortalama bir gri tonu için uygun diyafram-enstantane kombinasyonu seçilir.
Aşırı ve az pozlama nasıl oluşur?
Fotoğraf makinesi pozometresinin amacı, doğru ışık alan bir görüntü yakalamak için resim algılayıcısının ISO ayarına ait pozlama aralığından yararlanabilmektir. Dengeli çevre koşullarında bu yöntem sorun yaratmaz. En uç durumlarda beyazın çok koyu, siyahınsa aşırı parlak göründüğü durumlarla karşılaşabilirsiniz. Benzer sorunları yaşamamanız için dijital kameralarda kendi başınıza ayarlayabileceğiniz farklı pozlama ölçüm metotları sunulmuştur. Hangi ayarların hangi konu için daha uygun olduğunu bu yazıda bulabilirsiniz.
Işık ölçümü: Profesyonellerin mükemmel fotoğraflar elde etme yolları.
Profesyonel fotoğrafçıları kendilerini genellikle kameranın otomatik mekanizmasının kontrolüne bırakmak istemezler. Yani ışık ölçüm değerlerini mümkünse kendileri belirlemeyi tercih eder. Daha önceden fotoğrafçının çekimi sırasında makineden bağımsız bir el pozometresi ile örneğin modelin yüzüne doğrulttuklarına tanıklık etmiş olabilirsiniz. Bu yolla yansıyanın yerine konuya düşen ışık ölçülür. Noktasal ölçüm de önemlidir. Bu kombinasyon daima makinenin basit ölçüm mekanizmasından daha iyi sonuçlar verir.
Birçok dijital fotoğraf makinesinde üç pozlama ölçüm metodu kullanılır. Konuya göre hangi ayarın daha iyi olduğunun seçimi fotoğrafçıya bırakılır.
MATRİS ÖLÇÜM: Bu modda makine konuyu çok sayıda ölçüm alanına ayırır. Makineden makineye farklılık gösteren bir tür koşullara adaptasyon özelliği sayesinde, ölçüm alanlarının ağırlığını belirler.
ORTALAMA ÖLÇÜM: Bu ölçüm metodunda makine konunun en büyük kısmını değerlendirir. Pozlama farklı parlak ya da koyu nesneler tarafından yanıltılmadığından olabildiğince sabittir.
NOKTASAL ÖLÇÜM: Görün tünün belirli bir kısmının doğru ışık almasını isteyenler, noktasal ölçümü tercih etmelidir. Bu metot özellikle yüksek kontrastlı bölgelerde avantajlıdır.
Matris birçok çekim için en iyi seçimdir. Bazı profesyoneller kameranın nasıl pozlayacağını önceden kolayca tahmin edilemediğinden bu ölçüm metodunu kusurlu bulur.
Matris ölçüm fotoğraf makinesinde ayarlanabilecek en akıllı ölçüm metodudur. Konu makine tarafından analiz edilir ve çoğu durumda uygun pozlama sağlanır. Bu nedenle pek çok üretici özellikle fazla ayarlama yapmak istemeyen kullanıcılar için matris ölçümü önerir.
Matris ölçüm nasıl çalışır
Makine ışığın dağılımını konunun farklı bölgelerinden ölçer. Ölçülen değerler elektronik aksam tarafından tipik senaryolara göre kıyaslanır. Bu sayede makine belirli çekim koşullarım diğerlerinden ayırt ederek pozlamayı ona göre uyarlayabilir. Ölçüm alanlarının düzeni ve ağırlığı üretici ve modeller arasında farklılık gösterir. Ancak yüksek kontrastlı bölgeler diğerlerinden yüksek ağırlığa sahiptir.
Fotoğraf makinesi kontrolü ele alıyor
Prensipte matris ölçümü ile en azından “P” modunda ya da diğer konulu programlarda çalışırken güvende olduğunuz söylenebilir. TTL, yani objektiften ölçüm alan bir flaş kullandığınızda da matris ölçüme güvenebilirsiniz: Bu yöntemle konuya dengeli olarak dağılan ışık doğru ölçülebilir. Dijital fotoğraf makinalarmda “AV” olarak belirtilen diyafram ve enstantane öncelikli modlarda özellikle yüksek kontrastlı konularda resmin flu olması tehlikesi vardır. Teoride pozlamayı
uygun şekilde düzelterek etki dengelenebilse de aslında pratikte bu pek mümkün değildir. Farklı noktalardan ölçüm yapılması prensibi kameranın pozlamayı kendisinin düzeltmesine dayanır. Seçtiğiniz konu sizi zorlayacaksa bir pozlama dizisi (bracketing) kullanmanız sizin için mantıklı bir yol olabilir. Bracketing’in işlevi hakkındaki bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.
Makinenizin seri fotoğraf çekme özelliğinden Bracketing adı verilen yöntemle yararlanabilirsiniz. Bu seçimle makine aynı fotoğrafın üç farklı pozlanmış halini çeker.
BRACKETİNG NASİL ÇALIŞIR?: Makine aynı fotoğrafın ardı ardına üç fotoğrafını çeker. Bunlardan biri teknik olarak doğru pozlanmış, diğerleri ise aşırı ve az pozlanmıştır. Fotoğrafın hangi ölçülerde aşırı ve az pozlanacağı menülerden seçilebilir
BRACKETİNG HANGİ KOŞULLARDA FAYDA SAĞLAR?: Işık oranlarını tahmin etmekte güçlük çektiğiniz durumlarda pozlama dizisi iyi bir seçim olabilir. Zaman alıcı manuel denemeler yapmaktansa bu yolla doğru pozlanmış fotoğrafa ulaşmanız daha kolaydır. Diyafram haricindeki değerler ISO da dahil olmak üzere korunur. Pratikte pozlama dizilerinin özellikle güçlü dağınık ışık alan konularda uygundur. Burada matris ve ortalama ölçümlerde sık sık hatalarla karşılaşılır.
POZLAMA DEĞERİ ARALIKLARI:
Pozlama dizilerinde farkı bu aralıklar belirler. Makine menülerin-deki tipik ayarlar +/-1/3 EV, 2/3 EV ve 1 EV’dir. EV “Exposure Valu-e/Pozlama değeri”nin kısaltması-dır. Makinenin algılayıcısına iki kat ışık ulaşması için EV değeri +1 değiştirilebilir. Bu bir diyafram durağına denk gelir.
Dengeli ışıkta ortalama ölçüm

Ortalama ölçümü en iyi enstantane-diyafram bileşimi için tüm karenin ışık durumunu dikkate alır. Karenin her noktası eşit önemdedir.
Ortalama ölçümünün avantajı, fotoğrafın bölümlerinden bağımsız olarak pozlama için daima ortalama değeri kullanmasıdır. Diğer pozlama ölçüm metotlarından farkıysa bu ölçümde makinenin farklı nesneler tarafından yanıltılmaması. Örnek: Siyah ya da beyaz elbiseli bir insan. Ancak resimlerin düşük kontrastlı ve soluk olması tehlikesi vardır.  Makineler bu etkiyi dengelemek için merkez ağırlıklı ölçüm imkanı sunar. Ancak bu özellikten yararlanmak için konunun en önemli kısmının çerçevenin ortasında yer alması gerekir.
Puslu Hava: Fotoğrafçı bir durak daha yüksek bir diyafram değeri seçmelidir.
Kötü ışıkta fotoğraflamak
Uygun olmayan ışık oranlarında fotoğraf çekiyorsanız parlak nesneler genellikle aşırı karanlık, siyahlarsa soluk görünecektir. Çünkü ortalama ölçümünde grinin egemen olmasına çalışılır. Bu noktada manuel pozlama düzeltmesi yapmak gerekebilir. Bunun için Dijital fotoğraf makinalarında ayarlarında “AV” ya da “TV” modlarmı seçtikten sonra size uygun gelen ayarı yapmanız yeterli olur. Genellikle diyaframı iki durak açmak ya da kısmak yeterli olabilir.
Örneğin akşam ışığında fotoğraf çekiyorsanız pozlama ölçümü resmi aşırı parlak kılacaktır. Bu noktada konuyu iki diyafram adımı daha kısa süreli pozlamak mantıklı. Aksı takdirde sonuç yapay bir şekilde parlayacak ve resim istenen etkiyi uyandırmayacaktır. Tam tersi de geçerli:
Örneğin  bir  müzede  beyaz  duvarların önünde beyaz mermer heykelleri fotoğraflıyorsanız bilinçlice yapılan az pozlama işe yarayabilir. Aynı şekilde hava koşulları mükemmel değilken oluşan gri örtüyü resminizden uzaklaştırabilirsiniz. EV değerini +1/3 ya da +2/3 arttırarak aşırı pozlamayla sıkıcı atmosferi ortadan kaldırın.
Dijital fotoğraf makinenizin dahili otomatik flaşına bel bağlıyorsanız genellikle aşırı parlak ve yapay fotoğraflar elde edersiniz.
FLAŞ PARLAKLIĞINI AZALTMAK: Dijital fotoğraf makinelerinin hemen hepsinde flaşın yaydığı ışığın miktarını azaltmak ya da arttırmak mümkündür. Farklar tıpkı bracketing de olduğu gibi EV cinsinden belirtilir ve makine tarafından belirlenmiştir. Değerler +/- 2 basamak değiştirilebilir. Örneğin, akşam ışığında insan fotoğraflamaya çalıştığınızda -1 EV uygun bir değerdir.
TTL-FLAŞ ÖLÇÜMÜ: TTL Flaş ölçümünde objektif içinden geçen ışık, algılayıcıda değerlendirilir. Bu ölçüm değeri aynı anda flaşa aktarılır. Yani flaş yoğunluğu gereken şekilde arttırılır ya da azaltılır. Pozlama genellikle standart ayarlarda fazladır. TTL ölçüm değerini 1 ya da 2 EV azaltmayı deneyebilirsiniz.
Manuel ayarlar sunan profesyonel fotoğraf makineleriyle noktasal pozlama ölçümünden de yararlanılabilir. Bu sayede pozlamayı karenin belirli bir alanında yoğunlaşmak mümkündür.
Noktasal ölçümde yalnızca küçük ve özellikle hedeflenen bir resim noktasından pozlama için ölçüm alınır. Kullanımı, yalnızca bir bölümü için doğru pozlama istenen çok yüksek kontrastlı konularda kullanım için uygundur.
Ters ışıkta noktasal ölçüm
Ters ışık çekimleri tipik bir örnektir. Basit bir ortalama ya da matris ölçümüne bel bağladığınızda konunuz güçlü çevre ışığı nedeniyle çok karanlık kaydedilebilir. Pozometre ters ışığı yansıyan ışık olarak görür. Bu nedenle noktasal ölçümle çerçevenin en önemli bölümündeki ışığı ölçün. Aynı şekilde aykırı ışık oranlarında mükemmel deri tonları elde edilir. Noktasal ölçümde hangi noktanın hedefleneceğini makine vizör ya da ekranı üzerinden gösterir. Bu nokta resmin tam ortasıdır. Bu nedenle pozlama değerini saklamak gerekebilir. Bu değerin nasıl saklanacağıyla ilgili bilgiyi aşağıdaki kutuda bulabilirsiniz. Noktasal ölçüm profesyoneller tarafından hemen her konu için kullanılır. Teknik son derece nettir: Makinenin otomatik ölçümlerine güvenmektense konunun önemli noktalarını ölçer, uygun bir diyafram-enstantane bileşimi elde eder ve daha sonra noktasal ölçümüne uygun nokta ararsınız. Ölçümlerde fotoğrafçılar çekim için en önemli resim kısımlarında en parlak ve karanlık noktalan dikkate alır.
Bu sayede çok güçlü güneş ışığında dahi ioğal pozlanmış fotoğraflar elde edebilirsiniz.
Profesyonel fotoğraf makineleri otomatik ölçülen pozlama değerini kaydeden bir “AE” işlevine sahiptir. Ancak kompakt makineler için de başvurabileceğiniz bir hile bulunuyor.
YARIM BASILMIŞ DEKLANŞÖR: Deklanşöre yarım bastığınızda, makine istenen nesneyi netler ve uygun pozlama değerini belirler. Deklanşörden parmağınızı çekmeden yön değiştirerek netleme ve pozlamayı değiştirmeniz gerekmez.
[AE-L] : Tam otomatik modu kullanmak istemeyen ancak manuel ayarlar yapmayı da her koşulda tercih etmeyenler makinesinin “AE” özelliğinden yararlanabilir. “AE-L” Automatic Exposure Lock sözcüğünün kısaltmasıdır. Makinenizin doğrultusunu doğru pozlamak istediğiniz konu resmin ortasında alacak şekilde belirleyin. [AE-L] düğmesiyle ışık ölçümünü kaydedin. Bazı kameralarda bu özellik “EL” sembolüyle ekrana yansıtılır. Düğmeyi basılı tuttuğunuz sürece pozlama değeri saklanır ve fotoğraf makinesini istediğiniz gibi yönlendirmeniz mümkün olur. Deklanşöre basılması o anda seçilen nesneyi netlerken pozlama değişmez.
[AE»L] AVANTAJI: Kamera ilk anki yerine deklanşöre basıldığında seçili kareyi netler. [AE-L]-düğmesine basılı tutarak aynı pozlama değerlerini ardı ardına birkaç çekim için kullanabilirsiniz.
Bazı durumlarda fotoğrafın yanlış pozlandığını sonradan fark edebilirsiniz. Ancak söz konusu çekimi tekrarlamak için bir fırsatınız daha olmayabilir. Neyse ki Photoshop yardımıyla bazı resimleri kurtarmak mümkün.
Pozometre sizi yanılttıysa daha sonra Photoshop’tan yardım alabilirsiniz. Problemler özellikle yüksek kontrastlı fotoğraflarda yaşanır ve hem siyah hem de beyaz renkler soluklaşır. Birkaç tıklamayla renk tonlarını düzelterek renklerin yeniden parlamasını sağlayabilirsiniz. Benzer şekilde bazı renklerdeki aşırılıklar da dengelenebilir.
Histogramı deşifre etmek ve değiştirmek
Photoshop’ta Levels’a Image/Adjust menlilerinden ulaşabilirsiniz. Resim bilgilerinin grafiksel gösterimi olarak tanımlayabileceğimiz histogram, pencerenin tam ortasında. Histogram ölçeği, siyahtan beyaza dek uzanıyor. Herhangi bir ton değerine ait piksel sayısı ne kadar fazlaysa sapma da o kadar fazla. O’dan 255’e dek uzanan ölçekte her fotoğraf için farklı olan yükselti ve çukurları görebilirsiniz. İdeal olan, fotoğrafınızda tüm ton değeri spektrumunun kullanılması, yani grafikte boşluksuz bir sıradağın yer almasıdır. Önemli: Dağlar kenarlara doğru gidildikçe hafifçe alçal-malı. Kenarlardaki dik çizgiler kontrastın çok güçlü olduğunu ve orta ton aralığında resme dair herhangi bir bilgi yer almadığını gösterir. Prensipte ton değeri düzeltmesi çok iyi olduğu düşünülen resimler için de gereklidir ve uygun bir müdahale ile resmin kalitesini arttırır. Elbette istisnalar da söz konusudur: Sisli ortamların ve gece çekimlerinin doğası gereği, tüm ton değeri spektrumu kullanılmaz.
Resim düzenleme konusunda Photoshop’ta ton değerlerinin düzeltilmesi profesyoneller için bile basit kelimelerle açıklanabilecek bir işlemdir. Histogramm altından dıştaki iki barı uygun sonucu alana içeri doğru sürükleyin. İşte hepsi bu kadar! Renk kanallarıyla ayrı ayrı oynayarak aşırılıkları azaltabilirsiniz.
Ton değerlerini başka resim düzenleme yazılımlarında da düzenleyebilirsiniz. Paint Shop Pro’ta komut Colors / Histrogram Fımctions / Histogram-Adjustment menüsünde. Photo-Impact benzer düzenlemeler için Photo / Hightight, Midtone, Shadow iletişim penceresini sunuyor.
Doğru diyafram seçimi, yaratıcı fotoğrafçılığın temel şartlarından biridir. Net alan derinliğini yeterince iyi kullanabilirseniz izleyenlerde doğru boyut hissini uyandıran fotoğraflar elde edebilirsiniz.
HER KOŞULDA EN UYGUN DİYAFRAM DEĞERİ
Fotoğraf makinelerinin diyaframı, ilke itibarıyla, gözdeki iris tabakasına benzetilebilir. Diyafram açıklığı fazlaysa algılayıcıya ulaşan ışık miktarı artacaktır. Aynı şekilde, diyaframın kısık olması da ışığın miktarını azaltır. Ancak fotoğraf makinesi diyaframının yalnızca ışık düzeyini ayarladığını düşünenler fotoğraf sanatının temel araçlarından birini göz ardı ediyor demektir: Diyafram açıklığı fotoğraflanan konunun netlik alan derinliğinin geniş ya da dar olmasını sağlar. Sonuçta fotoğraf tümüyle net ve derinlik etkisinden yoksun ya da bulanık ama üç boyutlu bir etki yaratan kareler elde edilebiliyor.
Gezi ve doğa fotoğrafçılarının hangi ayarları tercih ettiğini, durgun nesne fotoğraflarında makine diyaframının neden neredeyse tümüyle kapalı olması gerektiğini açıklıyalım. Profesyonel ipuçlarımız diyafram için SLR kameralarda görülen f32’den f2,8’e dek uzanıyor. Ancak bu kadar yüksek diyafram açıklığı değerlerine sahip olmasa da dijital fotoğraf makinaları da aynı kalitede fotoğraflar çekmek için yeterli oluyor.

f 2,8: MODA VE PORTRE ÇEKİMLERİ
Geniş bir diyafram açıklığı fotoğrafın arka planının bir grafik düzlem haline gelerek bulanıklaşmasını sağlar. Bu sayede dikkat asıl konuda yoğunlaşır. Profesyoneller bu efekti tele objektif kullanarak güçlendirir.
Moda çekimlerinin tamamına yakını gölgede yapılır. Aksi takdirde doğrudan güneş ışığı çok güçlü geleceğinden, gölgeler de sertleşir. Enstantane değerlerinin kabul edilebilir bir aralıkta yer alması için, dijital fotoğraf makinalarında ışıklılığı yüksek, en az f2.8 başlangıç değerine sahip birinci sınıf objektifler kullanılır. Geniş bir diyafram açıklığıyla ışıktan en iyi şekilde yararlanılabilir.
Bu açıklık ikinci bir amaca daha hizmet eder: Netlik derinliği daraldığından arka plan bulanıklaşır ve dikkatler modelle sınırlı kalır. Pratikte bu etkiyi en azından SLR kameralarda doğrudan vizörde görmek mümkündür. Vizörde parlak görüntü elde etmek için diyafram açık tutulur. Önceden seçilen diyafram değerine geri dönülmesi deklanşöre basılmasıyla birlikte gerçekleşir.
Ancak geniş bir diyafram açıklığı her konuda arka planın yeterince bulanıklaşması için yeterli değildir. Odak uzaklığı optik sistemin sonsuz alanına yaklaştığında bu bölgede yer alan nesneler de netleşir. Moda fotoğrafçıları, konuya daha uzakta durmalıdır. Bu nedenle moda fotoğrafçılığında 300mm’den başlayan objektifler tercih edilir. Portre çekimlerinde de modelin arka plandan ayrılması istenir. Burada moda çekimlerinden farklı olarak yalnızca baş ve gövdenin üst kısmı fotoğraflanaca-ğmdan 85mm civarı odak uzaklıkları yeterlidir. Fotoğrafçı ayrıca modele daha yakın durabilir. Kesin tanımlı ön plan ve atmosferi yansıtan arka planlardan oluşur. Aşırı geniş bir diyafram arka planın belirsizleşmesine yol açabilir. Bu esnada boyut hissi azalacaktır. İdeal olarak 2 ila 3 metre arası bir netlik genişliğindeki ön plan, flö’da ufak bulanıklıklara karşı boyut etkisi yaratmayı başarır.

YAKIN ÇEKİM: 85mm odak uzaklığı bulanık bir arka plana sahip portre çekimleri için yeterlidir.

Diyafram ve ışık miktarı: Objektif içerisinde yer alan diyafram mekanizması gözdeki iris tabakasına benzer bir işleve sahiptir. Açıklığın genişletilmesi ya da daraltılması algılayıcıya düşen ışık miktarını değiştirir. Diyafram değerleri aslında oranlarla ifade edilir ve 1:2,8 ya da 1:5,6 gibi kesir değerlere sahiptir.
Diyafram açıklığını hesaplamak: Diyafram hesabı 1 ile başlar. Bir sonraki değer 2’nin köküdür. Diğer diyafram değerlerinin tümü bir önceki değerin iki katının köküne hesaplanır. Her basamakta ışık miktarı bir öncekine göre yarı yarıya azalır.
Ipucu: Diyafram değerini azaltmak. Konunun bulanık bir arka planda yer almasını istiyorsanız iki farklı yol izleyebilirsiniz.
> Gün ışığında yapılan çekimlerde enstantaneyi kısaltmak elinizde. “M” modunu seçtikten sonra süreyi 1/60’tan 1/125’e düşürdüğünüzde diyafram değerini de örneğin 1:5,6’dan 1:4’e indirebilirsiniz.
>  Flaşla çekim yapıyorsanız genellikle makinenizin flaş senkronizasyon zamanına uymalısınız. Buna rağmen algılayıcıya daha az ışık düşmesini istiyorsanız nötr yoğunluk filtresi kullanabilirsiniz. Bu gri filtreyi farklı kalınlıklarda satın alabilirsiniz.

f 5,6: GEZİ VE İNSAN ÇEKİMLERİ
Seyahat fotoğrafçıları her zaman beklenmeyeni de hesaba katabilmeli ve kısa sürede bu duruma tepki gösterebilmelidir. Ortalama bir diyafram açıklığı, şaşırtıcı konular yakalayabilmek için yeterli hareket alanım yaratır.
İnsan ve gezi fotoğrafları için diyafram değeri önermek güç. Çünkü konular ve çekim koşulları farklılaşmakta. Ancak yine de iyi bir harekel noktası belirlemek mümkün: Orta biı f değeri fotoğrafçının değişen ışık koşullarına hızlı tepki vermesini ve diyaframı açıp kapamasını kolaylaştırır. Dijital fotoğraf makinelerinin tamamına yakınında yer alan “Manzara / Landscape” programı da ortalama bir diyafram açıklığı kulla-
GRUP RESİMLERİ: Arka plandaki çocukların tanınması için diyafram için en azından f8 değerini seçmelisiniz.
Seçili açıklığı kontrol edebilmeli için “ma-nuel” (M) modu ya da “Enstantane Öncelikli” (AV) programını seçmelisiniz.
Gezilerde genellikle manzara, e\ ve kentler fotoğrafların odağmdadır Ancak bu konuların parlaklıkları bölge değişiklik gösterdiğinden kameranın ölçüm yapması güçleşir. Profesyoneller en uygun diyafram değerini yakalamak için özel bir sıra izler: Önce manuel moda geçmek ve ortalama bir f değeri seçmek gerekir. Ardından birkaç kez deklanşöre basın ve diyaframı adım adım açıp kapayın. Işık oranlarını bu çekimle dengelemek yine de mümkün olmayacaksa Photoshop’ta sonradan rötuşlama yapabilirsiniz: Fotoğrafları üst üste yerleştirin, az ve fazla pozlanmış alanları maskeleyin. Uzak bölgelerin çekiminde bulanık arka planlar nadiren, örneğin detayların üzerinde durulacaksa, istenir. Gezi röportajlarına ait resimlerde izleyici olayın içine çekilmelidir ve bunu sağlamanın en iyi yolu bulanık alanlardan kaçınmaktır.
Birden çok insanın yer aldığı grup fotoğraflarında da netlik derinliğine ihtiyaç duyulur. “Portre” programı bu çekimlerde sizin için bir tabu olmalıdır. Çünkü bu durumda kamera otomatik olarak diyaframı açar. 50mm zoomda ve f5,6 diyafram açıklığında herkesin tanınabilmesi için yeterli netlik derinliği mevcut. Daha uzun bir odak uzaklığı kullanmak için diyaframı kısmak ya da konudan uzaklaşmak gerekir. Bu, netlik derinliğini daha geniş bir alana yaymak için gereklidir.
Formül: Diyafram değeri (k) objektifin odak uzaklığıyla (f) etkin diyafram açıklığının çapıdır. 50 mm objektif odak uzaklığı ve 18 mm etkin diyafram açıklığı diyafram değerinin 50 bölü 16 eşittir 2,8 olduğu anlamına gelir.
f 16: MİMARİ VE KONUTLAR
Yapı fotoğrafçıları diyaframı kısarak resme netlik kazandırır. Bu fotoğrafçılar aynı zamanda geniş açı objektifin kısıtlamalarını da aşmak için farklı yollar kullanır.
Yapı fotoğrafları uzun bir süre boyunca klasik fotoğrafçılığın katı kurallarına tabiydi. Mimari öğeleri çekmek isteyenler devrik çizgiler ve bulanıklığa neden olmamalıydı. Bu kuralların ilki bugün için esnemiş durumda. Modern cephe çekimlerinde geniş açıya özgü deformasyonlar kabul görse de, bulanıklıklar hala hoş karşılanmıyor. Bugünün eleştirisi, bulanıklaşan yapı formlarını hedef alıyor. Geniş açılı objektif kullanan fotoğrafçıların netlik derinliğinde eksilme için kaygılanması gereksiz. Odak noktası normalde sonsuzda olduğundan, konunun tümü geniş bir diyafram açıklığında dahi net ve belirgin çıkacaktır. Yapı fotoğrafçılarının yine de kısık bir diyaframla çalışmaları farklı bir sebebe dayanıyor: Bu açıklık vignet etkisini, yani kenarlardaki kararmaları ve deformasyonu en aza indiriyor.
Işınlar merceğin merkezine yönlendirildiğinden, geniş açının kalitesine bağlı olarak karşılaşılan karanlık köşelerin de önüne geçiliyor. Kısık bir diyafram uzun pozlama süresi gerektirdiğinden, üçayak kullanmak gerekli. Bu sayede ayrıca çekim yapılacak noktayı seçmek kolaylaşabilir.
Uzun odak uzaklığında diyaframın önemi net alanın da göz önünde bulundurulması gerektiğinden artar. Bazı kameralarda vizör üzerinden seçili diyafram ayarına uygun netlik derinliğini görmek mümkün.
İç mekân çekimlerinde ufak bulanıklıklara göz yumulabilir. Konular kesin tanımlı ön plan ve atmosferi yansıtan arka planlardan oluşur. Aşırı geniş bir diyafram arka planın belirsizleşmesine yol açabilir. Bu esnada boyut hissi azalacaktır. İdeal olarak 2 ila 3 metre arası bir netlik genişliğindeki ön plan, f16’da ufak bulanıklıklara karşı boyut etkisi yaratmayı başarır.
Vignetting (optik nedenlerle kenarlarda kararma) özellikle geniş açı objektiflerde oluşan bir etki. Merceğin güçlü kavisi resim köşelerine yeterli ışığın düşmesini engeller. Bu köşeler resmin geri kalan bölgeleri kadar ışık almaz. Geniş açı objektiflerin bu zaafının üstesinden iki farklı şekilde gelebilirsiniz.
>  Diyaframı, seçili değerde bu etki kaybolana dek kapatın. Kameranızdan diyafram konusunda yardım alamıyorsanız açık diyaframdan yola çıkarak dört kademe daha düşük bir değer seçin. Başlangıç açıklığı 2,8 ise açıklığı 8’e getirin ve sonuca göz atın.
>  Mavi gökyüzü gibi düz renkleri geniş açılı fotoğraflamaktan kaçının. Benzer alanlarda vignet etkisi en belirgin halini alacaktır.
Ipucu: Yapılardaki bozulmaian dengelemek.

> En basit yol çekim yapacağınız noktayı kamerayı yukarı döndürmenizin gerekmeyeceği bir nokta kullanmak ya da daha yüksekte durmak bile çoğu kez büyük ölçüde yardımcı olur.
>  Nesneyle aranızdaki mesafeyi artırın ve daha uzun bir odak uzaklığı kullanın. Bu sayede “devrik”  çizgileri  de azaltabilirsiniz.
>  Çekim sırasında deformasyonu engeileyemediyseniz bu hatayı Photoshop yardımıyla kolayca düzeltebilirsiniz.: Edit / Trans-form menülerinden Perspective komutuyla çizgilerdeki perspektif sorununu giderebilirsiniz.

f 32: ÜRÜNLER VE NATÜRMORTLAR
Neredeyse tümüyle kapalı bir diyafram, netlik derinliğini artırsa da, algılayıcıya giden ışığı azaltır. Bu ikilemi uzun süreli ve çoklu pozlama ile çözmek mümkün.
Ürün fotoğraflarında bulanıklık büyük bir eksiklik sayılır. Ancak kapalı bir diyaframla bile her zaman istenileni elde etmek güç. Fotoğrafçı nesneyi çerçeveyi kaplayacak şekilde çekmek için ona yaklaştığında net alan da önemli ölçüde daralır. Bu etki kısık bir diyaframla kısmen dengelenebilir.
IŞIK SORUNU: Yalnızca yeterli ışığa sahipseniz yakın plandaki resimlerde yeterince kısık bir diyafram kullanabilirsiniz.
“Natürmort” çekimlerde doğru odak uzaklığı seçimi çok önem taşır. Geniş
açı kullanımı nesnenin kenar oranlarını bozacağından bu çekimlere uygun değildir.
50mm odak uzaklığına sahip normal bir objektif bu amaca daha iyi hizmet eder. Kısık diyaframa rağmen keskinlik yetersiz kalıyorsa, resmi daha uzak zum ayarıyla fotoğraflamak ya da birkaç adım uzaklaşmak gerekebilir.
Kısık diyaframın en büyük dezavantajı, objektifin algılayıcıya çok az miktarda ışık gitmesine izin vermesidir. Bu nedenle daha uzun pozlama değerleri, flaş ve farklı ışık kaynaklarıyla bu kaybı dengelemek yerinde olacaktır.
Işık yine de yetersiz kaldığında profesyoneller basit bir hileye başvurur. Oda tümüyle karartılır ve pozlama için “B” seçilir.
Bu sayede objektif daha uzun süre açık kalır. Fotoğrafçı bu ayarlarla ışık düzeyi yeterli oluncaya dek flaş kullanabilir. Bu seçeneğin yer almadığı makinelerde uzun pozlama sürelerinden de yardım alabilirsiniz. 30 saniye yeterli ışığı elde etmenizi sağlayabilir

Advertisements

Leave a Comment so far
Leave a comment



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s



%d bloggers like this: